TÜRK EDEBİYATINDA HAKİKAT ARAYIŞLARI VE BEŞİR FUAT / SEEKING THE TRUTH IN TURKISH LITERATURE AND BEŞİR FUAT

Hacer GÜLŞEN

Özet


Edebiyat, insanın iç dünyasına açılan güzelliklerin ilmidir. Bu ilimde hakikat aranmaz diyenler kadar mutlak bir hakikat peşinde koşanlar da mevcuttur. Geçmişte olduğu gibi günümüzde de edebiyatta hakikat aranmalı mı? Yoksa aranmamalı mı? Sorunu çözümlenmemiş bir problem gibidir. Gerçekte her edebî eserin fiktif (kurgusal) bir tarafı olduğu bilinir. Bu nedenle edebî eserlerdeki hakikatin süslenmiş bir hakikat olduğunu düşünen sanatkârlar az değildir. Türk edebiyatında özellikle Tanzimat dönemi olarak adlandırdığımız batı tesirinde gelişen Türk edebiyatının hakikat anlayışı dikkat çekici bir özellik taşır. Çünkü insan değişmektedir ve onu konu olarak alan edebiyat da bu değişime ayak uydurmak zorundadır. Şinasi, Namık Kemal, Ahmet Mithat gibi sanatkârların üzerinde ayrıca durduğu hakikat, realizm ve onun bir adım ilerisi olan natüralizm akımlarıyla da gündemi meşgul etmeye başlar. Ara nesil olarak adlandırdığımız dönemde ise Beşir Fuat’ın ve onun yolunda giden sanatkârların izlerine rastlarız. Bu makalede yararlanılan metot sanatkâra dönük eleştiri metodudur. Sanatkârı anlamak için onun eserine bakmak ve sanatkâr hakkındaki değerlendirmeyi buna göre yapmak prensibi bu metotta önem taşımaktadır.


Anahtar Kelimeler


Edebiyat, Türk Edebiyatı, Hakikat, Beşir Fuat

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Abdülhak Hâmid ( 1922), “İhkâk-ı İstihkâk, İkdam, nr. 8990, 27 Mart

Ahmet Mithat (1896), “Makale-i İntikadiye 1, Emile Zola’yı Niçin Okumuyorum”, Tercüman-ı Hakikat, nr.5366-254, 15 Temmuz

Ahmet Mithat (1896), “Makale-i İntikadiye 2, Emile Zola’yı Kimler Beğenebilirler?”, Tercüman-ı Hakikat, nr. 5370-258, 19 Temmuz

Ahmet Mithat (1896), “Makale-i İntikadiye 3, Mesalik-i Edebiye ve Emile Zola”, Tercüman-ı Hakikat, nr.5375-263, 24 Temmuz

Ahmet Mithat (1896), “Makale-i İntikadiye 4, Mukayese-i Mesalik”, Tercüman- ı Hakikat, nr. 5378-266, 27 Temmuz

Ahmet Mithat (1897), “Bir Sual ve Cevabı”, Tercüman-ı Hakikat, nr. 5948-748, 19 Tesrinisani

Ahmet Mithat (1860), Roman ve Romancılık hakkında Mütalaamız, Tercüman-ı Hakikat, nr. 3547, 2 Nisan

Ahmet Mithat (1899), “Victor Hugo ve Matmazel Klarin, Mukaddime”, Tarik, nr.4746, 22 Mart

Ahmet Mithat (1891),“Sid’in intikadı”, Tercüman-ı Hakikat, nr. 3939, 2 Eylül

Ahmet Mithat (1896), Makale-i İntikadiye (Mesalik-i Edebiye ve Emile Zola), Tercümanı Hakikat, nr. 5375-263, 24 Temmuz

Ahmet Mithat (1897), “Said Beyefendi Hazretlerine Cevap, Mab’ad”, Tercüman-ı Hakikat, nr. 5937-737, 8 Teşrinisani

Ahmet Mithat, Ahbar-ı Âsâra Tamim-i Enzar, Haz., Nüket Esen (2003), İstanbul

Akyüz, Kenan (1990), Modern Türk Edebiyatının Ana Çizgileri (1860- 1923), İstanbul

Alptekin, Turan (2001), Ahmet Hamdi Tanpınar / Bir Kültür, Bir İnsan, İstanbul: İletişim Yay.

Aydın, Abdülhalim (2010), “Namık Kemal’in Sanat / Sanatçı Algısında Romantizm ve Victor Hugo Etkisi”, Uluslararası Namık Kemal Sempozyumu Bildiriler Kitabı, C.1, Ankara

Beşir Fuat (1885), Mukaddime, Victor Hugo, 2 Temmuz

Beşir Fuat (1886), Menemenlizâde Tahir Beyefendi’nin Gayret’in 29, 30, 31, 33 numrolu Nüshalarındaki Makale-i Cevabiyeye Cevap, Saadet, nr.553, 560, 561, 563, 564, 567, 572, 576, 582, 584, 587; 3, 11, 13, 15,16, 20, 25, 30 Teşrin-i sâni, 7, 9, 13 Kanun-ı evvel

Beşir Fuat (1886), Mukaddime, Voltaire, İstanbul 1304

Beşir Fuat - Muallim Naci, (1888) İntikad, İstanbul

Beşir Fuat - Şiir ve Hakikat - Yazılar ve Tartışmalar –Haz., Handan İnci (1999) - YKY- İstanbul.

Dino, Güzin, “Tanzimattan Sonra Gerçekliğe Doğru”, A.Ü.D.T.C.F Dergisi, C.9, S. 3.

Ercilasun, Bilge (1981), Servet-i Fünûn’da Edebî Tenkit, Ankara

Esen, Nüket (2006) “Bir Osmanlının Batı Romanına bakışı: Ahmet Mithat’ın Ahbar-ı Asara Tamim-i Enzar’ı”, Modern Türk Edebiyatı Üzerine Okumalar, İstanbul

Kaplan, Mehmet (1998), Beşir Fuad’ a Dair, Edebiyatımızın İçinden, İstanbul

Mecdi Sadrettin: Büyük romancı Hüseyin Rahmi Bey’de İki Saat., Yeni Kitap.

Menemenlizâde Mehmet Tahir, Bir Sergüzeşt, Güneş Mecmuası, C. I.

Muallim Naci, (1887), Saadet, nr. 634, 6 Şubat

Moran, Berna (1978), “Edebiyat ve Hakikat”, Edebiyat Kuramları ve Eleştiri ,İstanbul.

Okay, Orhan, Beşir Fuat (1977), Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi – Devirler / İsimler /Eserler /Terimler, C.1, Dergâh Yayınları: İstanbul, s. 408- 409

Önertoy, Olcay (1977), Oyun Yazarı Hüseyin Rahmi Gürpınar”, AÜ Türkoloji Dergisi, C.7, S.1.

Şentürk, Ahmet Atillâ (1999), Osmanlı Şiir Antolojisi, Yapı Kredi Yayınları: İstanbul.

Tanpınar, Ahmet Hamdi (1956), 19. Asır Türk Edebiyatı Tarihi, İbrahim Horoz Basımevi: İstanbul.

Tanpınar, Ahmet Hamdi (1969), Bizde Tenkit – 2, Edebiyat Üzerine Makaleler, Milli Eğitim Bakanlığı Yay.,: İstanbul.

Yetiş, Kâzım (1996), Namık Kemal’in Türk Dili ve Edebiyatı Üzerine Görüşleri ve Yazıları, İstanbul


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.