BİLGE KARASU’NUN GECE VE KILAVUZ ADLI ROMANLARINDA POSTMODERN ÖZNE VE ANLATI / POSTMODERN SUBJECT AND NARRATIVE IN BILGE KARASU'S NOVELS GECE AND KILAVUZ

HÜSEYİN SOYLU

Öz


Postmodernizm, klasik ve modern düşünme biçimlerinin bütüncül ve sistematik yapısına, normatif kalıplarına karşı ortaya çıkan modernite sonrası bir fenomendir. Hem kültürel hem de düşünsel anlamda geleneksel ayrımlara, kendi içerisinde hiyerarşi oluşturan kavramsal ön kabul ve yargılara karşı çıkar. İndirgeyici ve tek-merkezli sınıfsal kümelenmeleri ayrıştırır, bunun yerine çok sesli, marjinal bir toplum imgesi yaratır. Yazınsal anlamda postmodernizm kendi içine kapanmış, çağrışımdan yoksun nihai anlam dizilerini, kurgusal kalıpları kırmaya çalışır. Yazarın Tanrı-benzeri kurgusal hakimiyetini, anlatı öznelerinin iki boyutlu yapısını, kalıplaşmış anlatı statükosunu yok eder. Konvansiyonel ikililikleri; kurmaca ile hakikati, sıra dışı ile sıradanı, sahte ile gerçeği, esas ile marjini birbirleriyle çarpıştırır. Batı edebiyatında postmodernist yazın, modernizme karşı geliştirilen belirli estetik yeniliklerin ve süreçlerin sonucunda ortaya çıkar. Fakat, Türk edebiyatında roman sanatı türsel olgunluğuna daha geç bir dönemde ulaşır. Bu nedenle modernist ve postmodernist yenilikçi estetik nitelikler, kimi eserlerde bir arada ortaya çıkar. Postmodernist roman, kendi özgün ve radikal formuna Türk edebiyatında seksenli ve doksanlı yıllarda ulaşır. Bilge Karasu, bu bağlamda Türk edebiyatında postmodernist yazın biçimine ve bu yazın biçiminin dinamik özelliklerine yer veren önemli isimlerdendir. Onun Gece ve Kılavuz adlı romanları, postmodern anlatı yapısını ve özne kurgularını içerisinde taşıyan özgün eserlerdendir. Bu çalışmanın amacını, Gece’de ve Kılavuz’da yer alan özne kurgularının, postmodern yazının nitelikleri dikkate alınarak incelenmesi oluşturmaktadır.


Anahtar Kelimeler


Bilge Karasu; Gece; Kılavuz; Türk Romanı; Postmodernizm; Merkezsizleşme; Permütasyon

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Booth, W.C. (2012). Kurmacanın Retoriği. İstanbul: Metis Yayınları.

Connor, S. (ed.). (2004). The Cambridge Companion to Postmodernism. Cambridge: Cambridge University Press.

Doltaş, D. (2003). Postmodernizm ve Eleştirisi. İstanbul: İnkılâp Yayınevi.

Eagleton, T. (2011). Postmodernizmin Yanılsamaları. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Ecevit, Y. (2011). Türk Romanında Postmodernist Açılımlar. İstanbul: İletişim Yayınları.

Fokkema, D.W., Bertens, H. (eds.). (1986). Approaching Postmodernism. Amsterdam, Philadelphia: John Benjamins Publishing Company.

Genette, G. (2020). Anlatının Söylemi. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Harper, B. H. (1994). Framing the Margins: The Social Logic of Postmodern Culture. N.Y, Oxford: Oxford University Press.

Hassan, I. (1986). “Pluralism in Postmodern Perspective”. Critical Inquiry, 12(3), pp.503-520

Hassan, I. (2019). Orpheus’un Parçalanışı, Ankara: Hece Yayınları.

Hutcheon, L. (2020). Postmodernizmin Poetikası. Ankara: Hece Yayınları.

Jameson, F. (2008). Postmodernizm ya da Geç Kapitalizmin Kültürel Mantığı. Ankara: Nirengi Kitap.

Karasu, B. (2016). Gece. İstanbul: Metis Yayınları.

Karasu, B. (2019). Kılavuz. İstanbul: Metis Yayınları.

Küçük, M. (2000). Modernite Versus Postmodernite. Ankara: Vadi Yayınları.

Lucy, N. (2003. Postmodern Edebiyat Kuramı. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Lyotard, J.F. (1984). The Postmodern Condition: A Report on Knowledge. Manchester: Manchester University press.

McHale, B. (2004) Postmodern Fiction. London and New York: Routledge, Taylor & Francis e-Library.

Moran, B. (2016). Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış 3. İstanbul: İletişim Yayınları.

Waugh, P. (2001). Metafiction: The Theory and Practice of Self-Conscious Fiction, Londra, New York: Routledge, Taylor & Francis e-Library.

Zamora, L. P.-Farris, W. B. (2003). Magical Realism Theory, History, Community. Durham: Duke University Press.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.