BİR MEDENİYET SALINCAĞINDA FAHİM BEY VE BİZ / ON A CIVILIZATION SWING FAHİM BEY VE BİZ

Bedia KOÇAKOĞLU

Özet


Modernleşme, kavram olarak Aydınlanma ile başlayan evre olarak tanımlanabilir. Aklın önünü açan, her alanda yeni bir düzeni ön gören sistem, Batı’da doğal olarak yaşanan bir evreyken, diğer toplumlarda bir “modernleştirme” sürecine dönüşmüştür. Avrupa kaynaklı bu evre, özellikle Türk modernleşmesi yaşanırken, geleneğin yok sayılması üzerinden ikame edilmiştir. Bu da toplumda derin bir bilinç yarılmasını beraberinde getirmiştir. “Modernleştiricilik” devlet eliyle topluma dikey bir biçimde giydirildiği için birey, zihnen geçmişe bağlı, şeklen yeniye uyum sağlama telaşında, bir kimlik bunalımı ve yabancılaşma içine girmiştir.

Söz konusu süreç sıklıkla sanatçılar tarafından eserlere konu edilmiştir. Bu açıdan hem Türk modernleşmesine tanıklık eden bir aydın olması hem de estetik üslubu ile Türk romanının öncü denilebilecek eserlerini yazmasıyla dikkati çeken Abdülhak Şinasi Hisar (1887-1963) da metinlerinde bu konuya yer vermiştir. Sanatçının ilk romanı olan Fahim Bey ve Biz (1941), modernleşme eksenindeki toplumun sosyal, siyasal, sanatsal ve bireysel dönüşümlerini, yaşanan krizleri gösteren önemli bir eserdir.

Çalışmamızda öncelikli olarak modernlik, modernleşme ve modernleştirme bağlamında Türk toplumundaki değişim kısaca ele alınacak ardından bunun romana yansıyan en belirgin örneklerinden biri olan Fahim Bey tiplemesi üzerinden bir kimlik bunalımı ve yabancılaşma okuması yapılmaya çalışılacaktır.   


Anahtar Kelimeler


Fahim Bey ve Biz, Batı, Modernleştirme, Doğu, Gelenek

Tam Metin:

PDF

Referanslar


BERMAN, Marshall (1994), Katı Olan Her Şey Buharlaşıyor, İstanbul: İletişim Yayınları.

BLACK, Cyril E. (1989), Çağdaşlaşmanın İtici Güçleri, (çev. M. Fatih Gümüş), Ankara: V/Teori Yayınları.

ÇETİN, Halis (Kasım-Aralık-Ocak 2003/04), “Gelenek ve Değişim Arasında Kriz: Türk Modernleşmesi”, Doğu Batı, S. 25, s. 11-40.

ÇETİN, Halis (Kış 2005), “Ezelden Ebede Kadim Bilgeliğin Kutsal Yolculuğu: Gelenek”, Muhafazakâr Düşünce Dergisi, Kadim Bilgeliğin Kutsal Yolculuğu Gelenek, Yıl: 1, S. 3, s. 156.

GADAMER, Hans George-Helmut Kuhn-Friedrich Nietzsche (2002), Edebiyat Nedir?, (çev. Şahbenden Çoraklı-Ahmet Sarı), İstanbul: Babil Yayınları.

HİSAR, Abdülhak Şinasi (1941), Fahim Bey ve Biz, İstanbul: Hilmi Kitabevi.

İNSEL, Ahmet (1990), Türkiye Toplumunun Bunalımı, İstanbul: Birikim Yayınları.

JUSDANIS, Gregory (1998), Gecikmiş Modernlik ve Estetik Kültür, (çev. Tuncay Birkan), İstanbul: Metis Yayınları.

KARACA, Nesrin Tağızade (1998), Abdülhak Şinasi Hisar’ın Eserlerinde Geçmiş Zaman ve İstanbul, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.

MARSHALL, Gordon (1999), Sosyoloji Sözlüğü, (çev. Osman Akınbay-Derya Kömürcü), Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.

OKTAY, Ahmet (13 Aralık 1966), “Tekniksiz Bir Yazar”, Papirüs, S. 7, s. 12-14.

SEZAL, İhsan (1981), Sosyal Bilimlerde Temel Kavramlar, Ankara: Birlik Yayınları.

SHAYEGAN, Daryush (1991), Yaralı Bilinç Geleneksel Toplumlarda Kültürel Şizofreni, (çev. Haldun Bayrı), İstanbul: Metis Yayınları.

SHILS, Edward (2003), “Gelenek”, (çev. Hüsamettin Arslan), Doğu Batı, S. 25, s. 101-131.

TÜRİNAY, Necmettin (1993), Abdülhak Şinasi Hisar, İstanbul: Millî Eğitim Basımevi.

WEBER, Max (1993), Sosyoloji Yazıları, (çev. Taha Parla), İstanbul: Hürriyet Vakfı Yayınları.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.