SOVYET RUSYA BELGELERİNDE TÜRKİYE-AZERBAYCAN SİYASİ İLİŞKİLERİ (1920-1922) / TURKEY-AZERBAIJAN POLITICAL RELATIONS (1920-1922) ON THE BASIS OF SOVIET RUSSIAN DOCUMENTS

Ramazan USLU

Özet


I. Dünya Savaşı’nda mağlup olan Osmanlı Devleti Mondros Ateşkes Antlaşması’nı imzalamıştır. Bu antlaşmaya göre Osmanlı toprakları İtilaf Devletleri ve Yunanlılar tarafından haksız bir şekilde işgal edilmiştir. Bu haksız işgallere karşı vatanı savunmak için Mustafa Kemal 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkmıştır. Milli Mücadelenin yol haritasını belirlemek için Erzurum ve Sivas kongreleri yapıldı. Batı’daki Yunan işgaline karşı koyabilmek ve başarı elde etmek için Doğu sınırının güvence altına alınması gerekiyordu. Mustafa Kemal ilk olarak Rusya’daki Bolşevikler ile temasa geçti. Amacı uluslararası arenada Rusya’nın siyasi desteğini almak ve Milli Mücadelede Rusya’dan askerî ve iktisadi yardım sağlamaktı. Mustafa Kemal’in bu girişimleri sonucu 1920’nin yaz aylarında Sovyet Rusya, Türkiye’ye 6.000 tüfek, 5.000.000 mermi, 17.600 top mermi ve 2006 kg altın yardımında bulundu. Mustafa Kemal Doğu’da bağımsızlıklarını yeni ilan eden Gürcistan, Ermenistan ve Azerbaycan ile sorunlarını çözerek Doğu’daki birlikleri Batı’ya kaydırmayı ve Orta Asya’dan gelecek olan maddi desteğin yol güvenliğini sağlamayı düşünüyordu. Tarihi, dili ve dini Türkiye ile bir olan Azerbaycan’ın Milli Mücadelede desteğini ve yardımını almak istiyordu. 1920-1922 yılları arasında Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin en önemli ayağını Nahcivan ve Azeri-Ermeni anlaşmazlığı oluşturuyordu.


Anahtar Kelimeler


Milli Mücadele, Türkiye, Sovyet Rusya, Azerbaycan, Askeri ve İktisadi Yardım.

Tam Metin:

PDF

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.